محمد رویش، عکاس، کسی که سه سال پیش از طریق برنامه تخلیه مردم افغانستان به آلمان آمد. امروز، در حالیکه زبان آلمانی را تا سطح B2 میآموزد و داوطلبانه در یک رادیو کار میکند، هنوز دوربینش نزدیکترین همراه اوست. او میگوید عکاسی برایش تنها یک حرفه نیست، بلکه راهی است برای گفتن آنچه در دل دارد؛ برای ثبت لحظات انسانی که گاهی در هیاهوی سیاست و جنگ گم میشوند.
اولین نمایشگاه؛ از دل برنامههای اجتماعی مهاجران
محمد رویش از نوجوانی در کابل شیفته عکاسی شد و با گذراندن کورسهای آموزشی، راه خود را در این مسیر پیدا کرد. حالا، در برلین، پنجمین نمایشگاهش را برگزار کرده است؛ نمایشگاهی با نام «افقهای بیمرز: روایتهای روزمره زنان میان کابل و برلین».
رویش درباره آغاز این سفر میگوید:«وقتی تازه به آلمان رسیده بودم، در جایی که زندگی میکردم برنامههای اجتماعی برگزار میشد. من شروع کردم همان برنامهها را عکاسی کنم. کمکم احساس کردم میخواهم این لحظهها را مستند بسازم. با توصیه سوسیالورکرها اولین نمایشگاهم را برپا کردم. از همانجا راه من باز شد.»
زبان آلمانی برای همه مهاجران یک چالش است، اما رویش تسلیم نشد. او باور دارد که یادگیری زبان تنها راه برقراری ارتباط و معرفی بهتر خود است. به همین دلیل، با یک مجموعه عکاسی آلمانی آشنا شده و هر هفته در نشستهای نقد عکس شرکت میکند؛ تجربهای که آن را همچون یک مکتب تازه برای خودش میداند.
زن افغان در قاب دوربین؛ از دمبوره تا تکواندو
برای رویش، دیدن عکسهایش روی دیوارهای برلین تنها یک نمایشگاه نیست، بلکه معنای تازهای دارد فرصتی برای روایت افغانستانی دیگر. «در عکسهایم هیچ برقعی نمیبینید، چون برقع فرهنگ مردم افغانستان نیست. من میخواهم فرهنگ واقعی مردمم را نشان بدهم. مثلاً در یکی از عکسها دختر جوانی دمبوره مینوازد؛ دمبوره موسیقی مردم هزاره، یکی از اقوام در افغانستان است. یا دختری تکواندوکار که در برلین زندگی میکند. خواستم نشان بدهم اگر زنان فرصت داشته باشند، میتوانند بهتر بدرخشند.»
او باور دارد که طالبان بسیاری از فرصتها را از زنان گرفته است، اما وظیفه عکاسان این است که تصویری کاملتر از افغانستان را به جهان نشان دهند. افغانستان فقط همان تصویرهای سیاه نیست بلکه زندگی و امید هم است.
نمایشگاه «افقهای بیمرز»
نمایشگاه «افقهای بیمرز» از ۱۸ سپتامبر آغاز شده و تا ۱۸ اکتوبر ۲۰۲۵ در اتاق جلسات BENN Alt-Hohenschönhausen ادامه خواهد داشت. در مراسم افتتاحیه، نماینده یی بخش ادغام منطقه لشتنبیرگ نیز حضور داشت.
این نمایشگاه با همکاری پروژه سناتوران برلین (BENN) برگزار شده است. احمد میرزاده، از مسئولان این پروژه، میگوید:«هدف ما توانمندسازی انسانهاست، فارغ از اینکه از کجا آمدهاند یا به چه چیزی باور دارند. عکس فقط یک تصویر نیست؛ پشت هر عکس داستانی نهفته است. ما خواستیم با این مجموعه، فرهنگ و فعالیتهای زنان را به نمایش بگذاریم.»
احمد در پایان از مردم دعوت کرد تا در این نمایشگاه شرکت کنند. او گفت برای رساندن پیام عکسها، زیر هر تصویر توضیحی کوتاه به پنج زبان نوشته شده است.
متن و عکسها: زهرا نظری (Zahra Nazari)
