ششمین مجمع رسانههای در تبعید امروز (سهشنبه) در مقر بنیاد Körberstiftung برگزار شد و فردا نیز ادامه خواهد داشت. این مجمع به مناسبت هفته آزادی مطبوعات در هامبورگ و با همکاری بنیاد Körberstiftung، بنیاد Zeit و نهاد فرهنگ و رسانه برگزار میگردد. بیش از ۱۰۰ روزنامهنگار مقیم در تبعید از داخل و خارج آلمان به این رویداد دعوت شدهاند. این مجمع فرصتی برای ارتباط میان روزنامهنگاران تبعیدی و نمایندگان جامعه مدنی و سیاستمداران فراهم میکند. موضوع اصلی امسال بحث پیرامون مدلهای نوآورانه تأمین مالی و توزیع رسانههای در تبعید و همکاریهای بالقوه با رسانههای آلمانی است. سخنرانانی از کشورهای مختلف از جمله افغانستان، آذربایجان، بلاروس و ایران نیز در این رویداد حضور دارند. بر اساس گزارش سازمان خبرنگاران بدون مرز، آلمان به محلی مهم برای روزنامهنگاران تبعیدی از سراسر جهان تبدیل شده است. طی سه سال گذشته، تعداد درخواستهای حفاظت اضطراری برای روزنامهنگاران پنج برابر شده است.
روزنامهنگاران افغان فراموش شدهاند
مطالعه نشان میدهد که روزنامهنگاران افغان نسبت به سیاستهای دولت آلمان که پس از تسلط طالبان بر افغانستان در سال ۲۰۲۱ آنها را فراموش کردهاند، احساس تلخی میکنند. دولت آلمان در اکتبر ۲۰۲۱ متعهد شد که طی دو سال ۲۲ هزار روزنامهنگار، فعال و حقوقدان از جامعه مدنی افغانستان را به آلمان بیاورد. اما تاکنون تنها ۵۰۰ نفر افغان مجوز حفاظت دریافت کردهاند و برنامه بهطور کلی متوقف شده است. وضعیت روزنامهنگاران زن افغان نیز بحرانی است، چرا که آنها دیگر حق کار در افغانستان را ندارند و برای کسب حق پناهندگی با مشکلات زیادی مواجهاند. با افزایش تنشهای سیاسی و رسانهای علیه مسلمانان و پناهجویان در آلمان، این روزنامهنگاران احساس ناامنی بیشتری میکنند. بهطور کلی، روزنامهنگاران تبعیدی با مشکلات مالی شدید و محدودیتهایی در انجام کار رسانهای خود روبهرو هستند.
مطالعهای درباره جوامع روزنامهنگاران در تبعید مقیم آلمان
دکتر حنان بدر، استاد روزنامهنگاری و رسانه از دانشگاه سالزبورگ، نتایجی از مطالعهای که با همکاری بنیاد Körberstiftung انجام داده بود را ارائه داد. این مطالعه با عنوان “جوامع روزنامهنگاران مهاجر در آلمان” به بررسی چالشهای فردی روزنامهنگاران مهاجر مقیم آلمان پرداخته است. این تحقیق به تفاوتهای میان جوامع تبعیدی اشاره کرده و پیشنهاداتی برای بهبود وضعیت این روزنامهنگاران ارائه میدهد. بر اساس این مطالعه، برخی روزنامهنگاران مانند روزنامهنگاران سوری، تجربه مهاجرت اجباری را دوبار تجربه کردهاند. برخی ابتدا به ترکیه پناه برده و تلاش کردند که شغلی بهعنوان روزنامهنگار پیدا کنند، اما مجبور شدند دوباره این مسیر را در آلمان طی کنند. یکی از چالشهای بزرگ روزنامهنگاران تبعیدی فشار اثبات تواناییهایشان در برابر حامیان مالی برای ایجاد پروژههای رسانهای جدید است.
فشار خودسانسوری برای روزنامهنگاران عرب
دکتر حنان بدر اظهار داشت که اکثر روزنامهنگاران عرب از سوریه، سپس مصر و سودان به آلمان پناه آوردهاند. چالشهای اصلی آنها شامل مشکلات حرفهای برای یافتن شغل مناسب و تأمین مالی بود، در حالی که به سختی مدارک تحصیلی و تجربیات پیشین آنها به رسمیت شناخته میشود. همچنین مشکلات زبانی و فرهنگی و عدم آگاهی از چارچوبهای قانونی در کشور جدید از دیگر چالشها بوده است. با شروع جنگ اسرائیل علیه غزه و اخیراً جنگ علیه لبنان، بسیاری از روزنامهنگاران عرب در آلمان فشار خودسانسوری را احساس میکنند و متوجه محدودیتهای آزادی بیان در جامعهای شدهاند که فکر میکردند دموکراتیکتر است.
