مشکل زباله در شهر
هر روز در برلین سیگارهای دور انداختهشده، فنجانهای قهوهی یکبار مصرف و جعبههای پیتزا در خیابانها دیده میشوند. حتی وقتی سطل زباله نزدیک است، بسیاری از افراد آنها را استفاده نمیکنند. تحقیقات دانشگاه هومبولت نشان میدهد که جوانان ۱۸ تا ۳۰ سال بیش از همه زباله دور میاندازند و تنبلی و راحتطلبی علت اصلی است.
مناطق شهری آلوده، مکانهایی هستند که مردم بیشتر زبالهها را کنار میاندازند. این یعنی هرچه یک مکان کثیفتر باشد، احتمال افزایش زباله بیشتر میشود. به گزارش rbb، پژوهشها نشان میدهند که تمیزی محیط، رفتاری اجتماعی را شکل میدهد و حضور زباله انگیزه برای رعایت نکردن قوانین را تقویت میکند.
راهکارهای سنات و نقد مناطق
سنات برلین جریمهها را افزایش داده است: سیگار تا ۳۰۰۰ یورو و فنجان قهوهی یکبار مصرف حداقل ۲۵۰ یورو. درآمد جریمهها به صورت مستقیم به مناطق میرود و هر منطقه دو کارمند جدید میدانی و یک کارمند اداری دریافت میکند.
با این حال، مناطق میگویند که مشکل اصلی کمبود نیرو است. برای مثال، شارلوتنبورگ-ویلمرسدورف و فریدریششاین-کروزبرگ به ترتیب با تعداد محدودی کارکنان باید هم تخلفات زباله، هم پلاکهای غیرمجاز و هم پارکهای غیرقانونی را کنترل کنند. بنابراین جریمهها فقط در صورتی اثر دارد که تخلف در لحظه دیده شود و این اتفاق نادر است. حتی با جریمههای بالا، تأمین مالی یک کارمند جدید نیازمند تعداد زیادی پرونده است که به دلیل کمبود نیرو قابل تحقق نیست.
نمونه موفق و پیشگیری
در منطقه نویکولن، واحد ویژه به صورت ناشناس در خیابانها گشت میزند و بیش از ۳۰۰ پرونده ثبت کرده است. اکثر درآمدها از تخلیه غیرقانونی زبالههای بزرگ است و جریمههای روزمره کمتر جمعآوری میشود. با این حال، افزایش جریمهها یک بخش مهم در استراتژی کلان شهر برای کاهش زباله محسوب میشود.
تحقیقات نشان میدهد که بهترین نتیجه از ترکیب چند روش به دست میآید: قوانین واضح، زیرساخت مناسب (سطل زباله کافی)، ایستگاههای جذاب و کمپینهای آموزشی برای کودکان و نوجوانان. حتی اقدامات کوچک مانند نصب پیامهای کوتاه روی سطلها یا طرحهای بازیوارانه، رفتار مردم را تغییر میدهد و زبالهها را کاهش میدهد.
نگاه به آینده
راهکار دیگر، مالیات بر بستهبندی است. در فریدریششاین-کروزبرگ، صاحبان کافیشاپ و رستورانها برای ظروف یکبار مصرف مالیات میپردازند، اما اگر از ظروف چندبار مصرف استفاده کنند، این مالیات کاهش مییابد. این روش فشار را از روی مردم برداشته و به سمت کاهش زباله در منابع اولیه هدایت میکند.
برلین قدمهای ابتدایی برداشته: جریمههای بالاتر، نیروهای جدید و کنترل هدفمند. اما تغییر واقعی در لحظات کوچک رخ میدهد؛ وقتی هر روز آدامس، بسته چیپس یا درپوش قهوه از زمین جمعآوری میشود. تمیزی یک فرایند روزمره است، نه فقط نتیجه جریمه.
Foto: Canva
