در پی افشای استفاده از تصاویر دستکاریشده و تولیدشده توسط هوش مصنوعی، مجله معتبر اشپیگل (Der SPIEGEL) ناچار شد چندین عکس را از گزارشهای خود درباره ایران و سایر موضوعات حذف کند. این تصاویر که از طریق شبکههای بینالمللی خبرگزاریهای عکس منتشر شده بودند، تردیدهای جدی را در مورد اصالت محتوای بصری در رسانههای بزرگ آلمان برانگیخته است. بررسیها نشان میدهد که نه تنها اشپیگل، بلکه رسانههای مطرح دیگری نظیر زایت (Zeit)، زود دویچه زایتونگ (Süddeutsche Zeitung)، شبکه WDR و دویچه وله (Deutsche Welle) نیز تحت تأثیر این نفوذ قرار گرفتهاند.
ردپای یک آژانس عکس مشکوک
تمامی تصاویر مورد بحث از منبعی به نام «سلامپیکس» (SalamPix) نشأت گرفتهاند. این آژانس تصاویر خود را به آژانس فرانسوی (Abaca Press) ارائه داده و از آنجا این عکسها به بانکهای تصویر بزرگی مانند «دیپیای پیکچر آلیانس» (dpa Picture Alliance) و «ایماگو ایمیجز» (Imago Images) راه یافتهاند. اشپیگل در اقدامی احتیاطی، تمامی تصاویر این منبع را از آرشیو خود حذف کرده است. با وجود اینکه برخی از آثار این آژانس عادی به نظر میرسند، اما موارد متعددی از جعل سیستماتیک در آنها مشاهده شده است.
تحلیل فنی و اثبات جعل با هوش مصنوعی
برای بررسی دقیقتر، اشپیگل از شرکت آلمانی نورومنسر (Neuramancer)، متخصص در حوزه جرمشناسی دیجیتال، کمک گرفت. نتایج تکاندهنده بود؛ برای مثال، تصویری از یک ناو هواپیمابر ایرانی که از زاویه بالا گرفته شده بود، به احتمال بسیار زیاد توسط هوش مصنوعی تولید شده است. در زومهای بالا، ناهماهنگیهایی مانند سایههای غیرمنطقی در این عکس دیده میشود. همچنین در تصویری از انفجار در تهران، ردپای ابزار هوش مصنوعی موسوم به «فلوکس ۲» (Flux 2) در دادههای مخفی فایل کشف شد. تصویر دیگری که مجتبی خامنهای را در کنار پدرش علی خامنهای نشان میداد نیز به عنوان یک اثر تولید شده توسط هوش مصنوعی شناسایی شد.
نفوذ تبلیغاتی و نقش سپاه پاسداران
تحقیقات نشان میدهد که بخشی از این بحران به دستکاریهای سیاسی بازمیگردد. مدیر آژانس آواکا پرس، ژان میشل پسایلا (Jean-Michel Psaila)، اعتراف کرد که یک عکاس مشهور ایرانی بدون اطلاعرسانی قبلی، تصاویری را از پلتفرمهای وابسته به سپاه پاسداران ایران وارد سیستم کرده است. سپاه پاسداران که دارای سرویس اطلاعاتی مجزایی است، از این ابزارها برای مقاصد تبلیغاتی استفاده میکند. اگرچه عکاس مذکور ادعا کرده که شخصاً از هوش مصنوعی استفاده نکرده، اما ورود بدون فیلتر تصاویر نظامی و سیاسی ایران به رسانههای غربی، زنگ خطر را درباره امنیت تحریریهها به صدا درآورده است.
عذرخواهی اشپیگل و تغییر در سیاستهای نظارتی
نشریه اشپیگل با ابراز تأسف از این اشتباه، اعلام کرد که در زنجیره تأمین خبر و بررسی منابع دچار قصور شده است. این رسانه تأکید کرد که اگرچه از هوش مصنوعی برای بهبود فرآیندهای کاری استفاده میکند، اما تولید یا ویرایش تصاویر فوتورئالیستی با این ابزار در گزارشهای خبری، بر اساس قوانین داخلی این سازمان یک خط قرمز و ممنوعیت مطلق (Tabu) است. در حال حاضر، آژانسهای بزرگی مانند دیپیای (dpa) و ایماگو (Imago) تمامی دسترسیهای مربوط به «سلامپیکس» را مسدود کردهاند تا از انتشار بیشتر اخبار جعلی بصری جلوگیری شود.
