جشن نوروز امسال قرار است برای اولینبار در «هومبولت فوروم» برلین برگزار شود. این جشن با همکاری هفت انجمن مدنی از ملیتهای گوناگون مانند ایران، افغانستان، ازبکستان و کردستان برگزار میشود که همگی در برلین فعال هستند. انجمن ایرانی «مهر» یکی از برگزارکنندگان این برنامه است. با نادر ثانی، یکی از بنیاندگذاران این انجمن، گفتوگو میکنم.
ایده برگزاری مراسم نوروز در هومبولت چگونه شکل گرفت؟
دو سال پیش یکی از کارکنان «هومبولت فوروم» ایده مراسم نوروز در سال ۲۰۲۶ را پیشنهاد داد و من استقبال کردم. پیش از این، اوایل دهه ۱۹۹۰ جشن نوروز بزرگی را در «خانه فرهنگهای جهان» برگزار میکردیم که خاطرهاش در ذهنم مانده بود. دوست داشتم دستکم یکبار دیگر این اتفاق زیبا را تکرار کنیم. جشن امسال فراتر از جشن پیشین است چون یک رویداد فرهنگی است و علاوهبر کنسرت، برنامههای دیگری هم داریم.
چه برنامههایی را در نظر گرفتهاید؟
برنامههای فرهنگی سال ۲۰۲۶ هومبولت با موضوع «خانواده و کودکان» برگزار میشوند. جشن نوروز هم در چارچوب همین موضوع قرار میگیرد و تنوع زیادی دارد؛ از ورکشاپ و سخنرانی گرفته تا سرگرمیهایی برای کودکان که بتوانند هفتسین بچینند، تخممرغ رنگ بزنند و بادبادک درست کنند. از همه مهمتر کنسرت و رقص داریم و همچنین غذاهایی از ملیتهای گوناگون روی میز چیده میشوند.
جشن نوروز با همکاری کدام انجمنها برگزار میشود؟
تعدادی از انجمنها و نهادهای فعال در برلین که نوروز جزئی از آیین آنها میباشد: انجمن مهر، GAFCA (انجمن آلمانی برای آسیای مرکزی)، Rojavida (آموزش و فرهنگ برای کودکان)، Mittani (مرکز هنر و فرهنگ)، انجمن Yekmal، انجمن San’at (مرکز هنر، فرهنگ و علم) و انجمن پُل.
آیا ورود برای همه آزاد است؟
بلی، برنامه نوروز رایگان است و ورودی ندارد. به طور کلی برنامههای هومبولت ورودی دارند، اما در برنامه نوروز با وجود حضور شش گروه موسیقی، ورودی رایگان است. از همه مخاطبین رسانه امل در برلین دعوت میکنیم روز ۲۱م ماه مارس به هومبولت فوروم بیایند. اطمینان دارم که همه، از جمله کودکان، یک نوروز فراموشنشدنی خواهند داشت. برنامه از ساعت ۱۱:۰۰ شروع میشود و تا ۲۰:۳۰ ادامه خواهد داشت.
جشن در هومبولت فقط همین امسال است یا سالهای آینده هم منتظر آن باشیم؟
اینکه جشن امسال از طرف هومبولت برگزار میشود، فرصت بسیار خوبی است. تلاشمان را میکنیم که به بهترین شکل انجام شود تا سالهای بعدی هم تکرار شود. البته هنوز به ما قولی ندادهاند، اما این امکان وجود دارد که هر دو سال یک بار جشن نوروز را برگزار کنیم.
عید نوروز فرصت خوبی برای همبستگی است. متاسفانه در میان ایرانیان ساکن برلین برنامههای فرهنگی مشترک و بزرگ بسیار کم برگزار میشود و حتی یک مرکز فرهنگی برای ایرانیان نداریم. آیا شما هم این خلاء را احساس کردهاید؟
بلی، نیاز به چنین مرکزی احساس میشود و آرزوی من هم همین است. برای این مسئله تلاش زیادی کردهام و قدمهای بزرگی هم برداشته شد، ولی متاسفانه به ثمر نرسید. دلیل اصلی آن بودجه و مسائل مالی نیست، بلکه مشکل این است که همکاری بهدرستی بین ما شکل نمیگیرد. همانطور که در مسائل سیاسی تشدد وجود دارد، در مسائل مدنی هم همینطور است. این رنگارنگی خوب است، اما چگونگی شکلگیری همکاری اهمیت زیادی دارد.
شاید برخی مخاطبان ما انجمن شما را نشناسند. از چه زمانی فعالیت خودتان را آغاز کردهاید؟
انجمن «مهر» فعالیت خود را از اواخر ۲۰۱۶ شروع کرد؛ زمانیکه مهاجران زیادی به آلمان آمدند و نیاز به حمایت آنها احساس میشد. انجمن در سال ۲۰۱۹ به ثبت رسید. از آنجا که در ایران بین ایرانیها و مهاجرین افغان در سالهای گذشته مشکلاتی بهوجود آمده و باعث ایجاد دلخوریهایی شده، تصمیم گرفتیم که انجمن «مهر» فضایی برای هر دوی این مردمان باشد که دوستی و سابقه تاریخی نزدیکی با هم دارند.
نوروز امسال همزمان شده با اتفاقات تلخی که در ایران افتاده است. بسیاری از هموطنانمان به دست حکومت کشته شدهاند و حالا هم که در میانه جنگ هستیم. آیا این مسئله بر برنامه نوروز تاثیر داشته است؟
کشتاری که در دیماه با آن ابعاد گسترده اتفاق افتاد و هموطنان ما جانشان را از دست دادند، ما را آنقدر تحت تاثیر قرار داد که به فکر انصراف از برنامه افتادیم. در هیئت مدیره صحبت کردیم و به این نتیجه رسیدیم که برای تصمیمگیری نهایی مجمع عمومی تشکیل دهیم تا بدانیم اعضای ما و ایرانیانی که اینجا هستند، چه فکر میکنند. همه به اتفاق آرا گفتند که آیین نوروز را باید برگزار کنیم چون از زمان باستان تاکنون در هر شرایطی برگزار شده؛ در جنگ، در صلح و حتی مواقعی که خانوادهای عزادار باشد. مهم این است که مراسم به چه شکلی گرفته شود.
در نتیجه، گروه کنسرت موسیقیهایی را که تا پیش از دیماه قرار بود اجرا کند، تغییر داد. گروه رقص هم خودشان را به شرایط کنونی وفق دادهاند. ما در مراسم نوروز به یاد کسانی که جان خود را برای آزادی و کشورمان از دست دادهاند، هستیم و حضورشان در سفره هفتسین ما حتما به چشم خواهد خورد. آنقدر سرعت حوادث زیاد است که نمیدانیم تا روز عید چه اتفاقهایی در ایران خواهد افتاد. نمیدانیم مردم در آن روز خوشحال خواهند بود یا نه.
و حرف آخر؟
از برلینیها دعوت میکنم که در این برنامه حضور یابند. مخاطبان هومبولت فوروم همه شهروندان در برلین هستند. این برنامه فرصتی است تا در نخستین روز سال نو گرد هم بیاییم و در کنار دیگر شهروندان برلین نشان دهیم که همزیستی بر پایه تفاهم، احترام متقابل و روحیه مدارا چگونه میتواند شکل بگیرد.
اطلاعات بیشتر درباره برنامه نوروز را در وبسایت هومبولت فوروم ببینید.
گفتوگویی از مریم مردانی
Bild: Privat
