کنفرانس خبرنگاران در تبعید افغانستان برای بازتاب وضعیت کنونی افغانستان در رسانههای بینالمللی در برلین برگزار شد. شرکتکنندگان این کنفرانس چگونگی وضعیت آزادی بیان، حق دسترسی به اطلاعات و وضعیت رسانهها زیر حاکمیت طالبان را به بحث و بررسی گرفتند. در این نشست از خبرنگارانی که در تبعید کار میکنند، دعوت به عمل آمده بود، بخصوص خبرنگارانی که در سه سال پسین و پس از سقوط جمهوریت افغانستان را ترک کردند.
چگونه میتوان افغانستان را در رسانههای بینالمللی از حاشیه به متن آورد
حامد عبیدی رئیس مرکز حمایت از خبرنگاران افغانستان میگوید که:” ما در این نشست روی دو محور مشخص بحث کردیم. محور اول چگونه میتوانبم از نظر حق دسترسی به اطلاعات و ژورنالیزم انتقادی در کشورهای مانند افغانستان که در آن جنگ حاکم است، اطلاع رسانی نمائیم، همچنان چگونه اطلاعات افغانستان را در رسانههای بینالمللی و رسانههای که در تبعید فعالیت میکنند، بازتاب دهیم. تلاش ما بر این است که بتوانیم مسایل افغانستان را از حاشیه به متن بیاوریم. در بخش اول این نشست تمرکز ما بر چگونگی اطلاعات از داخل افغانستان بود. و در بخش دوم تمرکز ما بر این موضوع متمرکز است که چگونه میتوانیم مسایل افغانستان را در رسانههای بینلمللی بازتاب دهیم. در حال حاظر دیده میشود که مسایل افغانستان به باد فراموشی سپرده شده است. همچنان تلاش میکنیم که رسانههای داخل افغانستان را با رسانههای جهانی و رسانههای که در تبعید فعالیت میکنند، وصل نمائیم. دسترسی رسانههای بینالمللی به منابع خبری در داخل افغانستان از موضوعات مهم مودر بحث این کنفرانس بود. یکی از چالشهای اصلی محققان و رسانههای خارجی چگونگی بدست آوردن بدست آوردن معلومات دقیق با جزئیات از افغانستان است. همچنان روی مکانیزم کار میکنیم تا بتوانیم در بدترین حالت از افغانستان اطلاعرسانی نمائیم.
به گفته آقای عبیدی، در حال حاضر افغانستان از اظر آزادی بیان و رسانهها در حالت بسیار بدی قرار دارد. حق دسترسی به اطلاعات وجود ندارد، از ژورنالیزم انتقادی در افغانستان اصلا خبری نیست و باگذشت هر روز فشار و محدودیت بر خبرنگاران در افغاسنتان بیشتر و شدیدتر میشود.
چقدر فکر میکنید که چنین نشستهای در مورد افغانسستان سودمند واقع خواهد شد؟
آقای عبیدی: “فکر میکنم که چنین نشستها زمینه گفتگو و تفاهم میان نهادهای بینالمللی که در حوزه حمایت از خبرنگاران کار میکنند، سودمند است. همچنان با رسانههای بینلمللی رابطه خوب ایجاد میشود و چنین نشستهای میتواند در قسمت بازتاب مسایل افغانستان نیز کمک نماید. به هر اندازه که مسال افغانستان در سطح بینالمللی بازتاب داده شود، همانقدر میتواند روی موضوعات حقوق بشر و موضوعاتی مهمی که امروز مردم افغانستان با آن روبرو است، اثرگذار باشد.”
هزینه چنین نشستها توسط کدام نهادها و یا سازمانها تامین میشود؟
آقای عبیدی: ما در سازمان حمایت از خبرنگاران افغانستان چندین نهاد همکار داریم و از حدود سه سال پیش با آنها همکاری داریم و این نشست از طرف نهاد “فریدریش نیومان فوندیشن” حمایت شده است.
آیا در افغانستان آزادی بیان وجود دارد؟
آقای عبیدی میگوید که :”وقتی ما در باره آزادی بیان بحث میکنیم دو مولفه ارتباط مستقیم با آزادی بیان دارد که حق دسترسی به اطلاعات و ژورنالیزم انتقادی است. شرایط عینی افغانستان را که میبینیم، متاسفانه این دو مولفه وجود ندارد. اگر ما بگوئیم که نظام رسانهیی افغانستان یک نظام استدادی است، اشتباه نکردیم. در نظامهای استبدادی انتقاد جرم پنداشته میشود و عملا حق دسترسی به اطلاعات وجود ندارد و طالبان این کار را انجام داده اند. تلاش ما و همکاران خبرنگار در تبعید ما اینست که صدای مردم خود باشیم و نگذاریم صدای مردم افغانستان خاموش گردد.”
سونیا احمدی یکی از خبرنگاران که در این کنفرانس شرکت کرده بود، برگذاری چنین نشستهای را برای رساندن صدای مردم افغانستان سودمند میداند و میگوید که:”باید به حق دسترسی اطلاعات و آزادی بیان توجه شود. درحال حاضر افغانستان از سرخط خبرهای جهان دور شده است و وضعیت مردم در رسانههای بینالمللی بازتاب چندانی ندارد. باید به هر نوع ممکن تلاش شود تا صدای مردم افغانستان به گوش جهانیان رسانیده شود.
متن: نورالله رحمانی
Photo: Zulgai Nikzai
