آلمان امسال یکی از گرمترین زمستانهای خود را در چند دهه اخیر تجربه میکند. در طبیعت، زمستانهای گرم همه چیز را از مرحله خارج می کنند: یخبندان دیرهنگام میتواند محصولات را خراب کند یا قورباغهها را از بین ببرد.
این زمستان در آلمان به گونه غیر منتظره گرم بود. دمای هوا تاکنون ۳.۵ درجه گرمتر از زمستانهای ۱۹۶۱ تا ۱۹۹۰ بوده است. اما عواقب گرمای بیش از حدطبیعت چیست؟ زمستان معتدل برای بیشتر حیوانات و گیاهان مشکلی ندارد. درجه حرارت بالا آنها را در اوایل سال فعال میکند. به عنوان مثال این یک مزیت برای بسیاری از حشرات است زیرا می توانند در اوایل سال شروع به تولید مثل کنند و بدین ترتیب تولیدی مثلی بیشتری را در آغاز فصل داشته باشند.
یخبندانهای دیرهنگام برای طبعیت مشکلساز است
با این وجود، اگر یخبندانهای دیرهنگام در اویل بهار بعد از زمستان معتدل به وجود بیایند، برای طبیعت مشکل ساز میشوند. آنچه اتفاق می افتد به شدت بستگی به میزان رشد حیوانات و گیاهان دارد. گیاهان محلی معمولاً وقتی اولین شاخههای جوانشان یخ می زنند، با سرما مقابله میکنند. آنها با چنین مشکلاتی سازگار هستند و بعداً دوباره جوانه میزنند. اما وقتی گلها در حال شکوفهزدن هستند، یخبندان مشکل ساز میشود. زیرا گلها فقط یک بار در سال میتوانند شگوفه بزنند ولی اگر یخ بزنند میمیرند و هیچ میوهای رشد نخواهد کرد. هوای سرد مانند اپریل ۲۰۱۷اغلب منجر به تلفات شدید محصولات میشود. همیشه یخبندانهای دیرهنگام وجود داشتهاند، اما هرگاه یخبندانهای دیرهنگام بعد از یک زمستان معتدل رخ دهد، آنگاه فاجعهی در پی خواهد داشت.
این موضوع در مورد قورباغهها و وزغها نیز صدق میکند. اگر آنها از یخبندان در راه غافلگیر شوند، معمولاً به موقع پنهان نمی شوند و به طعمهای آسان برای کلاغ ها و راکون ها تبدیل میشوند.
شاید یک مشکل بزرگتر این باشد که زمستانهای معتدل، سیستم طبیعت را به هم میزنند. در گردش طبعیت، هر حیوان و هر گیاه عملکردی خاص خود را دارد. جولیان هایایرمن از Naturschutzbund Deutschland می گوید: «هر گیاه یا هر حیوان مانند اجزای ساعت عمل میکند. اگر یکی از اجزاء بدون برنامه، قبل از وقت و یا بعد از وقت آغاز بهکار کند، ساعت دیگر کارآیی خاصی ندارد.»
سرویس هواشناسی آلمان DWD میگوید که زمستانهای آلمان آشکارا گرمتر شدهاند. اما آنها بیشتر از فصلهای دیگر گرم نشدهاند. در تابستان و زمستان، میانگین دمای هوای آلمان حدود ۱.۵ درجه گرمتر از پایان قرن ۱۹ است.
با این حال ، نوسانات زمستان بسیار بیشتر از تابستان است. گاهی اوقات یک جریان هوای گرم، هوای معتدل را به آلمان می آورد و غالباً با طوفان همراه است. همچنان نوسانات دما از زمستان به زمستان میتواند کاهش یابد، بنابراین اتفاق میافتد که دمای تابستان فقط از دو سال به دو یا سه درجه بالا یا پایین شود، در حالی که یک زمستان همچنین میتواند به چهار درجه بالاتر یا پنج درجه پایین تر از میانگین بلند مدت برسد. برای پیدا کردن تابستانی که به طور مشابه خنک تر از میانگین طولانی مدت بود ، باید به سال ۱۹۷۸ برگردید، یعنی قبل از آنکه گرم شدن کره زمین کاملاً مشهود باشد.
برخی از مطالعات حتی حاکی از آن است که اگر یخهای دریایی در قطب شمال بیشتر کاهش یابند، زمستان ها در اروپای مرکزی سردتر می شوند. با این حال، این نتایج بسیار بحث برانگیز است. مدلهای دیگر برعکس این موضوع را پیشبینی میکنند. Tido Semmler از موسسه آلفرد وگنر برای تحقیقات قطبی و دریایی در Bremerhaven می گوید: « قطب شمال در آینده بسیار گرم می شود. به طور کلی، دامنه نوسان دمای زمستان کاهش می یابد.»
متن: نورالله رحمانی
Photo: Wolfgang Schmidt/epd
