فضای مقابل شهرداری قرمز برلین (Rotes Rathaus) یکی از مکانهایی است که هر ساله در روز جهانی کارگر، اول ماه مه، میزبان بسیاری از تظاهرکنندگان است. اتحادیهها، سازمانها و حزبهای گوناگون غرفههایشان را اینجا برپا میکنند و امکان گفتوگوی نزدیک و آشنایی با عملکرد آنها وجود دارد. امسال نیز مانند سالهای پیش برخی فعالان سیاسی ایرانی ساکن برلین، ازجمله «حزب چپ ایران»، «سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)» و «حزب توده ایران»، در این مکان غرفه دارند.
با صادق علیاصغری، عضو «حزب چپ ایران»، گفتوگو میکنم. میگوید: «اول ماه مه بهطور سنتی و تاریخی برای ما گرامی است و اینجا هستیم تا این روز را در کنار آلمانیها گرامی بداریم. امروزه فعالیت سیاسی طبیعتا سازوکارهای جدیدی دارد. ما نیز تلاش کردهایم که با جامعه آلمانی بهطور شخصی و حزبی در تماس باشیم.»
ایران در حال حاضر در آتشبس به سر میبرد و نمیدانیم در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد. پیشبینی شما درباره این وضعیت چیست؟
پیشبینی این مسئله خیلی سخت است چون ما جزء تصمیمگیرندگان نیستیم. این بستگی به سیاستهای جمهوری اسلامی در قبال اسرائیل و آمریکا دارد. آنچه برای ما روشن است این است که ما مخالف جنگ هستیم و فکر میکنیم که تغییرات در جامعه ایران و برکناری جمهوری اسلامی از طریق جنگ امکانپذیر نیست. نهادهای مدنی داخل کشور قبل از شروع جنگ فعالیتهای گستردهای انجام داده بودند، اما جنگ باعث شده که سرکوب گسترش پیدا کند و انسانهای بیگناه کشته شوند. حزب ما امیدوار است که آتشبس طولانی شود و به صلح پایدار برسیم.
برخی معتقدند جنگ جمهوری اسلامی را قویتر کرده است. تحلیل شما چگونه است؟
جنگ هیچوقت دموکراسی نمیآورد. جمهوری اسلامی قبل از شروع جنگ در یک فلاکت جدی و همهجانبه سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بود. نهادهای مردمی داخل کشور واقعا برای تغییر به میدان آمده بودند. شرایط جنگی عملا آن نهادها را به حاشیه رانده و درنتیجه جامعه چندقطبی شده است. این اصلا به نفع مردم و جامعه ما نیست.
در این فضای چندقطبی، بخشی از جریانهای چپ موضع جمهوری اسلامی را ضدامپریالیستی میدانند و آنرا تحسین میکنند. موضع سازمان شما در این مورد چیست؟
بهنظرم جامعه سهقطبی است و حزب ما همان صدای سوم است. سیاست ما شفاف و روشن است: نه به جنگ و نه به جمهوری اسلامی. جمهوری اسلامی همیشه میگفت که میخواهد با داعش در خارج از مرزهای ایران بجنگد، اما عملا این امکان را فراهم کرد که آمریکا و اسرائیل حمله کنند.
اعدامها در ایران همچنان ادامه دارند و جامعه جهانی هم نتوانسته از آن جلوگیری کند. رضا پهلوی در برلین گفت که رسانههای آلمانی درمورد اعدامها گزارش نمیدهند. شما سالهاست که در آلمان زندگی میکنید و با رسانههای اینجا آشنایید. با نظر ایشان موافقید؟
همه کشورها ازجمله آلمان قطعا سیاستهایشان را براساس منافع ملی خودشان تنظیم میکنند. من این حرف آقای پهلوی را اصلا قبول ندارم. نهادهای مدنی آلمان قوی و گسترده هستند. ما به حمایت نهادهای مدنی در محکومیت کشتار و اعدام و قتل عام در جمهوری اسلامی همچون گذشته امیدواریم.
در ادامه با رضا کاویانی، عضو «سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)»، گفتوگو میکنم. میگوید سالهاست در برنامه روز جهانی کارگر در برلین حضور دارد و از سوی آلمانیها بازخوردهای زیادی دریافت کرده است: «هر سال بازتاب وضعیت ایران را میتوان اینجا دید؛ مثلا وقتی جریان «زن زندگی آزادی» به اوج خودش رسیده بود، تاثیر آنرا در آلمان میدیدیم. آلمانیها میخواستند بدانند در ایران چه اتفاقهایی افتاده. ما هم به زبانهای مختلف اطلاعرسانی میکردیم و با استقبال روبهرو میشد. امروز مخصوصا برخی جوانان آلمانی پیشنهاد دادند که به خاطر کشتاری که در ایران رخ داده، امضا جمع کنیم تا آنها به این وسیله حمایت خود را از مردم اعلام کنند.»
امروز آخرین روز آتشبس است. فکر میکنید آمریکا و اسرائیل چه تصمیمی بگیرند؟
ما نگرانیم که اتفاق بدی در ایران نیفتد. موضعگیری آمریکا و اسرائیل در خلیج فارس واقعا جای نگرانی دارد. تا همینجای جنگ مردم کشته شدهاند و طبق اعلام رسانهها، ۷۵۰ هزار نفر شغل خود را از دست دادهاند. ما هیچ سهمی در شروع جنگ نداشتیم و برای پایانش هم کاری نمیتوانیم بکنیم. فقط میتوانیم موضع صلح را در جامعه تبلیغ کنیم.
موضع سازمان شما درباره جنگ ایران چیست؟
سازمان ما در تمام اطلاعیههایی که بهطور رسمی منتشر کرده، جانب صلح را گرفته و علیه جنگ است. اگر به کشورهایی که در همسایگی ایران هستند و جنگ را تجربه کردهاند نگاه کنیم، نتیجه جنگ را میبینیم. قرار نیست کسی بیاید و ما را نجات دهد.
در دوران «زن زندگی آزادی» جامعه قدمهای بزرگی برداشت و امکانات دموکراتیک را جلو برد که شامل حقوق زنان و حق پوشش آنها میشود. متاسفانه کشوری که در حال جنگ است، صداهای دموکراتیک را خفه میکند. اسرائیل نمیتواند ما را نجات دهد و آمریکا هم تابهحال با دخالت نظامی هیچ کشوری را آباد نکرده است. فقط تودههای مردم کشته میشوند و هیچ تغییری در جامعه ایجاد نمیشود. تمدن جامعه را با مردم آن تعریف میکنند. اگر مردم نباشند، تمدن هم فرو میریزد.
مقاومت جمهوری اسلامی را در این جنگ مثبت ارزیابی میکنید یا منفی؟
«سازمان فدائیان خلق ایران» جمهوری اسلامی را یک جریان ضدامپریالیست نمیداند. به نظر شخصی من این حکومت یک اورگان اولیگارشی است و از عقبافتادهترین سیستمهای سرمایهداری است. مبارزه ضدامپریالیستی تابهحال از سوی حکومت ایران صورت نگرفته است. برخی چپها هستند که از نظر من وادادهاند، مبارزه را رها کردهاند و بیشتر تمایلشان حمایت از جمهوری اسلامی است. این افراد در رابطه با روسیه هم از پوتین حمایت میکنند.
«حزب توده ایران» نیز امروز در مقابل شهرداری قرمز برلین حضور داشت، اما اعضای آن حاضر به مصاحبه نشدند.
گزارشی از مریم مردانی
Bilder: Maryam Mardani/ Amal News
