سیاست

پنج سال محاکمه نازی‌های زیرزمینی: هزینه عدالت

دوشنبه ۷ می ۲۰۱۸

کمتر محاکمه‌ای در تاریخ آلمان آن‌قدر طول کشیده است که محاکمه NSU: Nationalsozialistischer Untergrund، نازی‌های زیرزمینی. پنج سال، ۲۸ میلیون یورو. نتیجه هنوز نامعلوم.

نازی‌های زیرزمینی که بودند؟

NSU یک گروه راست افراطی و نژادپرست و نئونازی است که بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۷ نه شهروند خارجی یا خارجی‌تبار را با انگیزه‌های نژادپرستانه و خارجی‌ستیزانه در آلمان کشت. چهره‌های اصلی NSU، اووه موندلوس‌ (Uwe Mundlos)، اووه بوهنهادرت (Uwe Böhnhardt) و بئاته تسشپه (Beate Zschäpe) اهل شهر ینا (Jena) هستند و از سال ۱۹۹۸ در شهرهای چشنیتس (Chemnitz) و تسویکاو (Zwickau) به صورت مخفی زندگی می‌کردند. نازی‌های زیرزمینی علاوه بر ۹ خارجی، یک پلیس را هم کشتند. آن‌ها سه بمب‌گذاری و ۱۵ مورد دزدی هم در کارنامه خود دارند. تخمین زده می‌شود ۱۰۰ تا ۲۰۰ نفر در سراسر آلمان از آن‌ها حمایت می‌کردند یا عضو شبکه آن‌ها بودند، از جمله چند نفر از وزارت حفاظت از قانون اساسی (نهاد اطلاعات داخلی آلمان) و همین‌طور چند نفر از اعضای احزاب راست افراطی.

در ۴ نوامبر ۲۰۱۱ وقتی موندلوس و بوهنهادرت در یک خودروی در حال سوختن پیدا شدند، NSU به صورت رسمی به افکار عمومی معرفی شد. تا آن‌زمان کارآگاهان پلیس احتمال سیاسی یا تروریستی بودن قتل‌ها را به  کلی نادیده می‌گرفتند و در میان اطرافیان قربانیان به دنبال قاتلان می‌گشتند. نهادهای اطلاعاتی آلمان سال‌ها عرصه فعالیت راست افراطی در آلمان را زیر نظر داشتند و از طریق ماموران مخفی خود به صورت غیرمستقیم به اعضای NSU کمک مالی رسانده بودند. ناکامی‌های متوالی در کنترل NSU به یک بحران بزرگ امنیتی در آلمان تبدیل شد. برخی از کارمندان محافظت از قانون اساسی، اسناد مربوط به NSU در اداره خود را از بین بردند که به استعفای روسای اداره حفاظت  از قانون اساسی در ایالت‌های برلین، تورینگن و زاکسن ختم شد.

پنج سال محاکمه دقیق

امروز پنج سال است که بئاته تسشپه و چهار نفر دیگر در برابر دادگاه حاضر می‌شوند تا معلوم شود مقصر هستند یا نه. در مجموع پانزده وکیل از آن‌ها دفاع می‌کنند. محاکمه NSU حالا وارد فاز رسیدگی به اعتراضات وکلا شده که اگر اتفاق خاصی نیفتد، آخرین مرحله محاکمه خواهد بود.

رسیدگی به این پرونده به عهده دادگاه عالی ایالتی بایرن در شهر مونیخ است. به گفته فلوریان گلیویتزکی (Florian Gliwitzky)،‌ سخنگوی دادگاه، یکی از دلایل طولانی شدن این محاکمه موضوعات زیاد مورد بحث در جریان آن است. او می‌گوید: «این محاکمه درباره ده قتل، تعداد بیشتری اقدام به قتل، انفجار و بمب‌گذاری و سرقت است. همه این اقدامات باید در چارچوب محاکمه به طور کامل و مفصل بررسی شوند.»

محاکمه NSU در آینه اعداد

اعداد زیر ابعاد زیادی از محاکمه NSU را که از ۶ می ۲۰۱۳ آغاز شده، نشان می‌دهند:

  • ۴۲۲ روز جلسه محاکمه
  • پنج متشاکی
  • ۲۴ هزار و پانصد تماشاچی در مجموع جلسات محاکمه
  • ۸۱۵ شاهد  و کارشناس به دادگاه دعوت شده‌اند.
  • ۹۳ شاکی، شامل بستگان کشته‌شدگان و آسیب‌دیدگان به همراه ۱۱ وکیل
  • ۲۸۰ هزار صفحه سند که از ابتدای محاکمه جمع شده‌اند و در ۶۰ پوشه نگهداری می‌شوند.
  • ۲۸ میلیون یورو هزینه محاکمه تاکنون بوده است.

سرانجام؟

سخنگوی دادگاه عالی ایالت بایرن تاکید می‌کند که یک چیزی این محاکمه را از محاکمه‌های دیگر متمایز می‌کند: تعداد بالای افراد درگیر با محاکمه که همگی حق محاکمه عادلانه دارند. به گفته او: «دادگاه باید حدود محاکمه عادلانه را رعایت کند. و اگر بخواهیم این کار را بکنیم، باید گفت زمان زیادی می‌برد.»

تجربه ثابت کرده که پیش‌بینی پایان محاکمه NSU بسیار سخت است.  اما اگر همه‌چیز عادی پیش برود، می‌توان انتظار داشت که تا پیش از ماه آگوست حکم نهایی صادر شود.

امید رضایی
Foto: epd-bild / Mateusz Roik