Photo: Juergen Blume/epd
10. مارس 2021

چرا دستمزد زنان و مردان متفاوت است؟

روز دستمزد برابر روزی برای یادآوری نابرابری و شکاف جنسیتی در پرداخت دستمزد به زنان و مردان، و تلاش برای برقراری برابری است. این روز در کشورهای گوناگون با توجه به مقدار نابرابری متفاوت است. مثلاً به طور نمادین تخمین زده می‌شود در آلمان زنان باید ۸۰ روز بیشتر از مردان کار کنند تا حقوقی برابر دریافت کنند، فرانسه ۹۶ روز، روسیه ۶۰ روز، هلند ۹۰ روز، سوئد ۱۰۵ روز و غیره.

آلمان سالهاست در ماه مارس «روز حقوق یا دستمزد برابر» را جشن می گیرد. سالها است که آمار و ارقام نشان می‌دهد زنان در آلمان درآمد کمتری نسبت به مردان دارند. دلایل این مسئله بسیار پیچیده است. این وضعیت باعث شده، زنان سیاستمدار از حزب سبزها بار دیگر بر این مسئله تأکید کنند. به عقیده آنها این یک «بی عدالتی آشکار» است که حقوق آنها، صرفاً به دلیل زن بودن کمتر از مردان است.

براساس اداره آماری فدرال، متوسط دستمزد ساعتی ناخالص زنان در آلمان در سال گذشته ۱۸٫۶۲ یورو بوده است، این در حالیست که برای مردان حدود ۲۲٫۷۸ ( ۴٫۷۸ یورو) بیشتر بوده است. بنابراین بین متوسط دستمزد ناخالص ۱۸درصد فاصله وجود دارد. این «شکاف حقوق و دستمزد جنسیتی» نامیده می شود. دلایل این شکاف اغلب از نظر اجتماعی و ساختاری است، چرا که زنان کمتر در موقعیت‌های مدیریتی با حقوق بالا قرار می‌گیرند. در همین میان، تعدا متوسط زنان در بخش هایی مانند: مراقبت، آموزش و یا خرده فروشی، با درآمد ناچیز نیز به چشم می‌خورد.

سیاستمداران چه می‌گویند؟

متاسفانه قانون شفافیت در پرداخت، که حزب SPD و اتحادیه در سال ۲۰۱۷ وضع کردند، هیچ‌گونه تغییری نکرده است. اوله شاووس (Ulle Schauws)، سیاستمدار حزب سبزها، در‌این‌باره می‌گوید: «زنان باید آزادانه از کارفرمای خود بپرسند که همکارشان واقعاً چقدر دستمزد دریافت می‌کنند.» وی معتقد است، صرف نظر از اینکه آنها مدت طولانی در یک شرکت کار کرده اند یا تازه‌کار هستند: «این مسئله به ویژه برای زنان بسیار دشوار است.» نیکول بائر (Nicole Bauer)، سیاستمدار FDP در‌این‌باره می‌گوید: «از این که، شکاف دستمزدها هرگز به طور کامل بسته نشود، می‌ترسم.» او در ادامه گفت: «مردم متفاوت هستند، اهداف هم متفاوت هستند، ما به احتمال زیاد تا ده سال آینده یا حتی بیشتر به بستن این شکاف دست نخواهیم یافت”

نابرابری در ایالت‌های مختلف، متفاوت است

برلین – براندنبورگ

در سال ۲۰۱۸، زنان با شغل تمام وقت در حوزه رسانه در این ایالت به طور متوسط ماهانه ۲،۶۶۶ یورو و مردان ۲۵۵۹ یورو دریافت کردند. یعنی مردان حدود ۱۰۷ یورو کمتر از زنان دریافت کرده‌اند. از طرف دیگر، در برلین اوضاع کمی متفاوت‌تر است. متوسط دستمزد برای مردان ۳،۲۹۱ یورو در ماه به صورت ناخالص و همچنین ۳،۱۹۱ یورو برای زنان بوده‌است. این یعنی زنان در این ایالت ۱۰۰ یورو کمتر دریافت کرده‌اند.

کوتبوس و فرانکفورت اودر

با این حال ، ارقام مربوط به ایالت براندنبورگ در تمام مناطق اعمال نمی‌شود. در کوتبوس و فرانکفورت، زنان به طور متوسط بیش از ۴۰۰ یورو درآمد ناخالص بیشتری نسبت به مردان دارند. دلیل اینکه دستمزد زنان در برخی از مناطق آلمان شرقی بالاتر از مردان است، ساختار اقتصادی منطقه‌ای است.

به طور کلی، آمار‌ها در آلمان کاملاً متفاوت است. به صورت میانگین، مردان با شغل تمام وقت هنوز درآمد قابل توجهی بیشتر از زنان دارند. مردان در سال ۲۰۱۸ معادل ۳،۴۶۸ یورو و زنان ۳،۰۱۴ یورو ناخالص دریافت کردند.

میشائلا فوخس (Michaela Fuchs) از موسسه تحقیقات (IAB)، در‌این‌باره می‌گوید: «مردان در آلمان شرقی به دلیل گرایش شدید آنها به مشاغل تولیدی، درآمد قابل توجه کمتر از مردان در آلمان غربی دارند.» به گفته این محقق: «از طرف دیگر، زنان، کار در بخشهای خدماتی، اجتماعی و بهداشتی را بیشتر ترجیح می دهند.

نویسنده: علی حسن‌پور

Photo: Juergen Blume/epd