ژوئن ۱۲, ۲۰۱۹

آنه فرانک امروز ۹۰ ساله می‌شود

آنه فرانک در تاریخ ۱۲ ژوئن ۱۹۲۹ به دنیا آمد و در سن ۱۵ سالگی در اردوگاه آشویتس مرد؛ ولی داستان زندگی او همچنان زیر پوست  مردم جهان جریان دارد. دفتر خاطرات او، که به زبان‌های مختلفی ترجمه شده، هم چهره‌ی بی‌رحم هولوکاست را عریان می‌کند و هم نگرانی‌های دختری را که در حال عبور از دوران نوجوانی است. نگارش حادثه‌های زندگی کوتاه او که در بستری از ترس و فرار برای حفظ جان رخ می‌دهد، او را تبدیل به یکی از مهم‌ترین خاطره‌نویسان جهان کرده است. او می‌نویسد: «نمی‌خواهم مثل خیلی‌ها زندگی بیهوده‌ای داشته باشم. دلم می‌خواهد برای اطرافیانم، برای کسانی که هنوز مرا نمی‌شناسند، شادی بیافرینم. می‌خواهم زنده بمانم، حتی پس از مرگم.»

زندگی در انزوای اجباری

 آنه در فرانکفورت متولد شد اما خانواده‌اش کمی بعد، پس از به قدرت رسیدن نازی‌ها، به آمستردام مهاجرت کردند. وقتی نسل‌کشی یهودیان به هلند رسید، آن‌ها مجبور شدند در خانه‌ای در خیابان پرینسن‌گراخت ۲۶۳ مخفی شوند ولی پس از دو سال به آن‌ها خیانت شد، مخفی‌گاه‌شان لو رفت و توسط نازی‌ها دستگیر شدند. در طول آن دوسال، دفتری با جلد سفید و قرمز تبدیل به صمیمی‌ترین دوست او شد که در آن از نخستین عشقش، دعوا با مادرش، دوران بلوغ و تغییرات جسمانی‌اش نوشت.

آن‌چه که دفتر خاطرات آنه فرانک را تبدیل به اثری ادبی می‌کند، ویژگی دوگانه‌ی آن است. خاطره‌های او در عین حالی که شخصی هستند اما  ‌بسیار جهانی ‌اند. نوشته‌های او نمایی نزدیک از چهره‌ی خشمگین هلوکاست را با تمام خطوط و زاویه‌هایش نشان می‌دهد ولی همان‌جا و در همان زمان متوقف نمی‌شود. همان‌طور که مِرون مِندل، مدیر مرکز آموزشی آنه فرانک، می‌گوید: «آنه امروزه فقط سمبل ایستادگی دربرابر یهودی‌ستیزی نیست بلکه سمبل مقاومت برعلیه هر نوع تبعیض است.» در جهانی که شاهدان عینی به دلیل خشم نسبت به هر نوع نابرابری به تبعید خودخواسته می‌روند یا کشته می‌شوند، آنه فرانک تصویری کامل از ترس، فرار برای بقا و مرگ ناخواسته است.

او فقط ۱۵ سال داشت

آنه در ۱۴ ژوئیه ۱۹۴۴ می‌نویسد: «دارم می‌بینم که جهان چگونه دارد به جنگلی وحشی تبدیل می‌شود. نزدیک شدن طوفان را حس می‌کنم که می‌خواهد نابودمان کند. زجر میلیون‌ها آدم را می‌شنوم. ولی هنوز وقتی به آسمان نگاه می‌کنم می‌فهمم که همه چیز خوب خواهد شد و ظلم از میان خواهد رفت.» تقریبا دو هفته بعد، در تاریخ ۴ آگوست، خاطراتش تمام می‌شوند. دستگیر می‌شود و در بهار ۱۹۴۵ در حالی‌که فقط چند هفته به پایان جنگ ماند بود، در اردوگاه آشویتس می‌میرد. دفتر خاطرات او بعدها توسط پدرش که جان سالم به‌در برده بود چاپ شد. او در هنگام مرگ فقط ۱۵ سال داشت.

photo: epd-bild / Norbert Neetz