فوریه ۸, ۲۰۱۹

«انقلاب ۵۷، انقلاب اسلامی نبود»

انقلاب ۵۷ امسال چهل ساله می‌شود؛ انقلابی که جهان آن را با نام انقلاب اسلامی می‌شناسد. مینا خانی، هنرمند و فعال سیاسی می‌گوید: «انقلاب ۵۷، انقلاب اسلامی نبود.»

حوادث انقلاب ۱۳۵۷ ایران از ۱۲ بهمن ماه ۵۷ با ورود روح‌الله خمینی به تهران وارد فاز جدیدی شد. انقلابیون ۱۰ روز بعد پیروزی خود را جشن گرفتند و ۲۲ بهمن را روز شروع نظامی تازه در ایران نامیدند.

مینا خانی در دفتر حزب چپ‌ برلین و به مناسبت چهل سالگی انقلاب، نگاهی به روزهای انقلاب و پیش از آن در ایران و انقلابیون آن زمان می‌کند. خانی یادآوی می‌کند که شناخت این روزهای جهان از انقلاب تحت تاثیر تبلیغات سیاسی جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته است و حتی رسانه‌های غربی نیز این پروپاگاندا را بازتولید می‌کنند.

انقلابیون تنها حامیان خمینی نبودند

این فعال سیاسی می‌گوید: «از دیگر نیروهای تحول‌خواه در جریان انقلاب ۵۷ و نقش‌آفرینی آن‌ها کمتر سخنی میان می‌آید.» انقلابیون ۵۷، طیف‌های گوناگونی از مردم بودند که علیه حکومت پهلوی‌ها بپا خاسته بودند؛ از کارگران، معلمان و چپ‌گرایان تا مذهبیون، بازاری‌ها و دانشجویان.

اگرچه در جریان انقلاب ۵۷، زنان بسیاری با گرایش‌های مختلف سیاسی حضور داشتند، اما با آغاز جمهوری اسلامی ایران به عنوان نظام جدید سیاسی در ایران و روی کار آمدن روح‌الله خمینی، زنان نخستین گروهی بودند که به عقب رانده شدند. دو هفته پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ قانون حمایت از خانواده با تصمیم آیت‌الله خمینی لغو شد.

قانون حمایت از خانواده که در سال ۱۳۴۶ تصویب شده بود، امکان چند همسری برای مردان را سخت‌تر می‌کرد. بر اساس این قانون سن ازدواج برای دختران ۱۸ سال و برای پسران ۲۰ سال تعیین شده بود و از این رو ازدواج کودکان را محدود می‌کرد.

زنان، نخستین رانده‌شدگان پس از انقلاب

از سوی دیگر آیت‌الله خمینی از همان بدو ورود پایه‌های حجاب اجباری را آماده کرد. در شانزدهم اسفند ۱۳۵۷ روح‌الله خمینی در جمع طلاب قم اعلام کرد: «زنان اسلامی باید با حجاب اسلامی بیرون بیایند. نه این‌که خودشان را بزک کنند. زن‌ها هنوز در ادارات با وضع پیشین کار می‌کنند. زن‌ها باید وضع خودشان را عوض کنند.»

مینا خانی می‌گوید: « از نخستین اقدامان خمینی دست‌درازی به حقوق زنان از طریق اجباری کردن حجاب بود. در عین حال اگرچه اعتراض‌های گسترده‌ای از جمله تظاهرات زنان در نخستین هشت مارس پس از انقلاب صورت گرفت، اما نه در رسانه‌های حکومتی و نه در رسانه‌های غربی بازتاب داده شد.»

در نهایت حجاب اسلامی از سال ۱۳۶۲ با تصویب مجلس جمهوری اسلامی ایران به طور قانونی اجباری شد. شعار «یا روسری، یا توسری» از شعارهای مشهوری‌ست که از سال‌های نخست رهبری روح‌الله خمینی و تلاش نیروهای حکومتی برای اجباری کردن حجاب اسلامی به یادگار مانده است.

امل، برلین!

Photo: Google