شبکه تازه‌آلمانی‌ها: کنگره آن‌ها که زیهوفر دوست‌شان ندارد

ژوئن سال گذشته بود که هورست زیهوفر، وزیر داخله، ساخت‌وساز و وطن از شرکت در نشست ملی ادغام (Integrationsgipfel) در دفتر صدراعظم مرکل خودداری کرد. از سال ۲۰۰۶ که این نشست به طور منظم برگزار می‌شود، این اولین بار بود که وزیر داخله نخواست در آن شرکت کند. دلیل انصراف زیهوفر، به گفته دفترش، حضور فردا آتامن (Ferda Ataman) در این نشست بود. آتامن، روزنامه‌نگار ترک‌تبار آلمانی، رئیس سازمان «روزنامه‌نگاران تازه‌آلمانی» (Neue Deutsche Medienmacher) و سخن‌گوی شبکه «انجمن‌های تازه‌آلمانی» (Neue Deutsche Organisationen)، قبلا در مقاله‌ای برداشت زیهوفر از کلمه وطن را به شدت مورد انتقاد قرار داده بود. این انتقاد برای زیهوفر آن‌قدر سنگین بود که او آن را بهانه حضور پیدا نکردن در نشست ادغام قرار داد و گفت که نمی‌تواند در نشستی شرکت کند که یکی از حاضران آن برداشت او از وطن را با برداشت نازی‌ها مقایسه می‌کند. آتامن اتهام مقایسه زیهوفر با نازی‌ها را رد می‌کند.
همان‌طور که گفته شد فردا آتامن سخنگوی شبکه انجمن‌های تازه‌آلمانی است و به نمایندگی از این همین شبکه هم در نشست ادغام در کنار مرکل و رئیس امور ادغام در دولت فدرال نشست. در حالی که جنگ لفظی زیهوفر علیه پناهندگی در جریان است، شبکه انجمن‌های تازه‌آلمانی اول و دوم فوریه چهارمین نشست سالانه خود را در برلین برگزار کرد و آتامن همچنان یکی از سخنگویان این انجمن ماند.

از نابودی آلمان تا سازماندهی مهاجران

شبکه انجمن‌های تازه‌آلمانی، یک شبکه سراسری در آلمان متشکل از حدود صد انجمن، سازمان و پروژه است. اعضای این شبکه نسل دوم و سوم مهاجران شغلی، پناهندگان و پناهجویان، مهاجران مسلمان و یهودی هستند. شبکه انجمن‌های تازه‌آلمانی خود را شبکه‌ای از مهاجرانی که «به دنبال گفت‌وگو هستند» می‌داند. رنگین‌پوستان (People Of Color)، خط‌ فاصله‌-آلمانی‌ها (Bindestrich-Deutsche)، سیاه‌پوستان آلمانی‌ و کولی‌ها (Sinti & Roma) و خیلی‌های دیگر در این شبکه عضو‌ند. اعضای شبکه یک ویژگی مشترک دارند:«ما خودمان را یک جنبش پسا-مهاجرتی علیه نژادپرستی و برای یک آلمان فراگیر می‌دانیم.»

جنبش پسامهاجرتی

فردا آتامن در پایان کنگره سالانه شبکه سازمان‌های تازه‌آلمانی

فردا آتامن، سخنگوی شبکه، در مورد این که چه شد به فکر تشکیل چنین شبکه‌ای افتادند، به «امل، برلین» می‌گوید:
«ماجرا برمی‌گردد به چیزی که من آن را ‘شوک زاراتسین’ می‌نامم. در سال ۲۰۱۰ در آلمان کتابی منتشر شد با عنوان ‘آلمان خودش را نابود می‌کند’ به قلم فردی به نام تیلو زاراتسین. این کتاب که ادعا می‌کرد آلمان با پذیرفتن بیش از حد مسلمانان، عرب‌ها و ترک‌ها خودش را نابود می‌کند، ۱/۵ میلیون نسخه فروش رفت. این موضوع برای خیلی از مهاجران یک شوک بود. ما فهمیدیم در آلمان فضایی حاکم است که ما از آن بی‌خبریم.» آتامن می‌گوید در پی این اتفاق مهاجران و مهاجرتباران و رنگین‌پوستان زیادی که در قبلا فعالیت اجتماعی خاصی نداشتند، به عرصه اجتماعی آمدند: «در آن زمان ما فکر کردیم باید ببینیم چه کسی در کجا چه‌ فعالیتی می‌کند و همه آن‌ها را دور هم جمع کنیم.» به گفته آتامن این ایده‌ای شد برای کنفرانسی از تمام پروژه‌های خلاقانه کوچک و بزرگ در حوزه مهاجرت یا توسط مهاجران. علاقه فعالان باعث شد این کنفرانس ادامه پیدا کند و در سال ۲۰۱۹ چهارمین نشست سراسری شبکه انجمن‌های تازه‌آلمانی برگزار شود.
آتامن می‌گوید بعد از فروش عجیب آن کتاب در سال ۲۰۱۰، مهاجران و مهاجرتبارها پروژه‌ها و سازمان‌هایی راه انداختند که دیگر نام‌شان را انجمن مسلمانان یا ترک‌ها یا عرب‌ها نمی‌گذاشتند، بلکه مثلا «آلمانی +» یا «آلمانی معمولی» یا این‌طور چیزها. این کار عمدی بود و فعالان می‌خواستند نشان دهند که اهل اینجا هستند.

هدف شبکه

شبکه انجمن‌های تازه‌آلمانی در وبسایت خود از پنج هدف اصلی شبکه نام برده:

  • ما می‌خواهیم خودمان تصمیم بگیریم که اسم‌مان را چه بگذارند.
  • ما سیاست ادغام نمی‌خواهیم، بلکه یک سیاست اجتماعی برای همه می‌خواهیم.
  • ما خواهان حمایت از فعالیت‌های اجتماعی هستیم.
  • ما می‌خواهیم رنگین‌پوست‌ها و سیاه‌پوست‌ها بیشتر در جامعه حاضر باشند.
  • ما خواهان اصلاح نظام آموزشی هستیم.

آتامن به امل می‌گوید: «ما قبل از هرچیزی می‌خواهیم بین خودمان هم‌دیگر را توان‌مند کنیم. می‌خواهیم رنگین‌پوستان و سیاه‌پوستان بدانند که کسانی هستند که می‌توانند به آن‌ها کمک کنند. شبکه‌سازی و توامندسازی در داخل شبکه هدف داخلی ماست. ما می‌خواهیم به بیرون نشان دهیم که ما هم وجود داریم. می‌خواهیم بگوییم تبعیض و نژادپرستی موضوع مهمی برای ماست. و می‌خواهیم بگوییم این‌ها موضوعات مهاجران نیستند، این‌ها موضوعات آلمان هستند.»

دستاوردهای شبکه

آتامن در مورد دستاوردهای شبکه انجمن‌های تازه‌آلمانی و تغییر وضعیت نسبت به سال ۲۰۱۰ که آن کتاب ضد مهاجر به آن فروش بالا رسید می‌گوید: «اول این که پروژه‌های خلاقانه و سازمان‌های زیادی شکل گرفته‌اند و سازمان‌دهی‌ها خیلی بیشتر شده‌اند. آگاهی و خودباوری ما به این که ما باید کاری بکنیم بسیار قوی‌تر شده. ما تلاش می‌کنیم شبکه را گسترده کنیم، داده‌های مربوط به موضوعات موردنظرمان را جمع‌آوری کنیم، در عرصه سیاسی و رسانه‌ای ارتباط بگیریم و فعال شویم. ما در حال انجام این کارها هستیم. همه این‌ها نیازمند زمان است.»

چهارمین نشست

چهارمین کنگره سالانه شبکه انجمن‌های تازه‌آلمانی اول و دوم فوریه با حضور شخصیت‌ها و افراد و نمایندگان سازمان‌ها و گروه‌های مهاجر و ضدنژادپرستی از سراسر آلمان در برلین برگزار شد. اولین بخش این برنامه که با همکاری بنیاد هاینریش بل برگزار شد، «از کمنیتس تا شارلوتزویل: چرا مهم است که تاریخ‌مان را یاد بگیریم؟» نام داشت که در آن آندرئا داگلاس از موسسه میراث آمریکایی-آفریقایی در آمریکا و نا.کا ها از دانشگاه فنی درسدن در مورد وقایع سال گذشته در کمنتیس آلمان و حمله ضدسیاه‌پوست‌ها در شارلوتزویل آمریکا در سال ۲۰۱۷ بحث کردند. موضوعات دیگری همچون «علیه نژادپرستی چه‌کار کنیم؟» از جمله بحث‌های این کنگره بود. «شبکه اروپایی ضد نژادپرستی» و یکی از نمایندگان سیاه‌پوست مجلس در سوئد میهمانان ویژه این کنگره بودند.

کنگره سالانه ۲۰۱۹ شبکه

امید رضایی
Photo: Omid Rezaee