آوریل ۱۵, ۲۰۱۸

آموزش به زبان مادری: سمینار دو روزه برای پناهجویان

«به وسیله موضوعاتی که در این سیمینار آموختم. حالا از حقوق‌ام بیشتر آگاه شده‌ام. و اینکه افراد در جامعه آلمان از چه حقوقی برخوردار هستند.» این مطلب را سکینه عرب‌زاده گفت. سکینه با اشتراک در برنامه‌های آموزشی به خوبی می‌داند که چه حقوق فردی و اجتماعی دارد. نه تنها در بخش حقوق فردی و اجتماعی بلکه در بخش سیستم سیاسی آلمان و دموکراسی نیز آموزش دیده و از قوانین آگاه شده است.

سکینه عرب‌زاده ۳۵ ساله، مادر چهار فرزند از افغانستان است. او در کودکی با خانواده‌اش به‌ ایران آمد. همانجا بزرگ شد، ازدواج کرد و به تربیت فرزندانش مشغول شد. بیشتر از دو سال قبل همزمان با بازشدن دروازه‌های آلمان به روی پناهجویان به برلین آمد و حالا به عنوان مددکار اجتماعی نیز کار می‌کند. او یکتن از شرکت کنندگان سمینار «آموزش دموکراسی» است که به تاریخ ۱۱ و ۱۲ آپریل توسط بنیاد فریدریش اِبرت (Friedrich Ebirt Stiftung) برای فارسی زبان‌های مقیم برلین راه‌اندازی شده بود. او می‌گوید: «برگزاری این سیمینار‌ها برای مهاجرین خیلی مهم و آموزنده است. برای من خیلی خوب بود. توانستم در بخش‌های مختلف، معلومات زیادی کسب کنم. دوست دارم آموخته هایم را برای دوستان و اطرافیانم نیز انتقال دهم تا آنها نیز از حقوق‌شان در جامعه آلمان، آگاهی یابند.»

آگاهی از سیستم سیاسی و حقوق اساسی

فلیکس آیکن‌برگ (Felix Eikenberg) مسؤل بخش برنامه‌های مربوط به مهاجرین و پناهندگان در بنیاد فریدریش اِبرت (Friedrich Ebert Stiftung) در برلین است. او در مورد ضرورت این سمینار‌ها می‌گوید: «در‌ واقع کار اساسی بنیاد فریدریش‌ اِبرت آموزش سیاسی و مدنی است. در عین حال ما تجارب زیادی در بخش کار‌های بین المللی داریم. این بنیاد در سراسر دنیا بیشتر از ۸۰ دفتر دارد. ما این سمینار‌ها را در سال ۲۰۱۵ زمانی که شمار زیادی از پناهجویان و مهاجران به آلمان آمده‌اند آغاز کردیم. برای ما خیلی مهم بود تا کسانیکه تازه به آلمان آمده‌اند در مورد سیستم سیاسی آلمان و حقوق اساسی بدانند و اینکه بتوانند در بخش‌های مختلف اجتماعی و اقتصادی سهم فعال داشته باشند. از اینرو منتظر نماندیم تا آنان زبان آلمانی را یاد گرفته و به آن تسلط کامل داشته باشند. خواستیم این معلومات اساسی را با زبانِ که تازه واردان به آن تسلط دارند در اختیار‌شان قرار دهیم.»

او همچنان افزود: «سمینار‌ها را به زبان عربی آغاز کردیم. چراکه شمار زیادی از تازه واردان عرب زبان بودند. در ماه نومبر سال ۲۰۱۵ اولین سمینار را به زبان عربی راه‌اندازی کردیم. و در ماه دسامبر ۲۰۱۶ اولین سمینار را به زبان فارسی برگزار کردیم. این سمینار‌ها نه تنها در برلین، بلکه در سراسر آلمان راه‌اندازی می‌شود. به صورت مجموعی بیشتر از ۴۵ سمینار با ۹۰۰ اشتراک‌‌ کننده به زبان‌های فارسی و عربی داشتیم.» سمینار‌ها به صورت ویژه برای تازه‌ واردان است و به صورت کُل، کسانیکه باوجود چندین سال زندگی در آلمان اطلاعات کافی در مورد سیستم سیاسی کشور ندارند و می‌خواهند در این زمینه معلومات داشته باشند، نیز می‌توانند در این برنامه‌ها اشتراک کنند. هر سمینار حدود ۱۵ تا ۲۰ تن شرکت کننده دارد و اشتراک در سمینار‌ها رایگان است.

هر فرد بخشی از جامعه آلمان است

فلیکس آیکن‌برگ افزود که، شمار زیادی از برنامه‌های معلوماتی برای تازه واردان در برلین به زبان‌های آلمانی و یا انگلیسی ارایه می‌شود. در حالیکه این برنامه به زبان فارسی/دری است. در این برنامه‌ها از سیاست‌مدار‌ها هم دعوت می‌کنیم. شرکت کنندگان می‌توانند به صورت مستقیم با سیاست‌مدار‌ها به بحث و مذاکره بپردارند. این برای سیاست‌مدار‌ها هم جالب است تا با تازه واردان بحثی داشته باشند. آیکن‌برگ می‌گوید: «هرکسی که در آلمان زندگی می‌کند، بدون در نظرداشت اینکه از کجا و کی است، بخشی از جامعه آلمان است. هر کسی می‌تواند کاری را انجام دهد که به وسیله‌ای آن زندگی‌اش را بهتر کند و یا کاری را انجام دهد که برای خودش و دیگران مهم باشد. فعال بودن در زندگی اجتماعی برای همه ممکن است. و این چیزی است که ما می‌خواهیم در سمینارها به شرکت‌کنندگان انتقال دهیم.»

موضوعات سمینار

دینا کلیشادی (Dena Kelishadi) یکتن از آموزگاران این برنامه، می‌گوید: « موضوعات مهم در این سمینار سیستم سیاسی آلمان، وظایف ارگان‌های دولتی، چگونگی ایجاد یک قانون، سیستم رأی‌ دهی، قانون اساسی آلمان و نقش و تأثیر موارد یاد شده در زندگی روزمره پناهجویان است. همچنان برای شرکت کنندگان آموزش داده می‌شود که دموکراسی چیست و چگونه می‌توان عملی کرد. اینکه چطور می‌توان با همدیگر بحث کرد و اینکه چطور می‌شود نظر متفاوت فرد دیگر را پزیرفت، تحمل کرد و با آن کنار آمد. از همین لحاظ بحث‌ها و بازی‌های مختلف داریم تا شرکت‌کنندگان به صورت عملی محتویات این موضوعات را یاد بگیرند.» سمینار بعدی به تاریخ ۱۶ و ۱۷ آپریل در شهر (Doberlug Kirchhain) برندنبورگ برگزار می‌شود. برای معلومات بیشتر به صفحه انترنتی بنیاد فریدریش اِبرت مراجعه کنید.

شاه‌جهان احمدی

Photo: FES