جامعه

نشست ملی اینتگراسیون در غیاب وزیر کشور – مرکل: آلمان باز و متنوع

چهار شنبه ۱۳ ژوئن ۲۰۱۸

دهمین نشست ادغام (Integrationsgipfel) به دعوت صدراعظم مرکل و در دفتر کار او امروز برگزار شد. این نشست از سال ۲۰۰۶ به صورت تقریبا منظم برگزار می‌شود. در این نشست صد نفر از سیاست‌مداران، نمایندگان نهادهای مربوط به مهاجران و نمایندگان دولت مرکزی و دولت‌های ایالتی حضور داشتند.

برنامه ملی عملی ادغام

هدف از برگزاری دهمین نشست ادغام، تدوین «برنامه جامع عملی ادغام» بود. ادر نشست ادغام در دفتر صدراعظم برگزار شد، مرکل گفت باید یک راه حل اروپایی برای مسئله مهاجرت پیدا کرد.  او گفت همکاری‌های زیادی لازم است تا بتوان در سطح اورپا برای مسئله مهاجرت غیرقانونی و همین‌طور مهاجرت قانونی پاسخی پیدا کنیم. مرکل گفت باید راه‌هایی برای همکاری بین کشورهای پیدا شود که پناهجویان زیادی به آن‌ها می‌رسد. او به ایتالیا، یونان و اسپانیا اشاره کرد. مرکل در ابتدای نشست ادغام بر بنیادهای هم‌زیستی در آلمان تاکید کرد و گفت «نقطه مرکزی این بنیادها اصل اول قانون اساسی که طبق آن کرامت انسان‌ها غیرقابل تعرض است. مرکل گفت بیگانه‌ستیزی، نژادپرستی و یهودستیزی حق ندارند جایی در جامعه آلمان داشته باشند، اما «متاسفانه این‌ها واقعیت هستند. ما باید با آن‌ها به همراه هم بجنگیم.» مرکل همچنین برابری زن و مرد و فرصت برابر آموزشی و ارتقای اجتماعی برای همه را جزو بنیادهای هم‌زیستی دانست.

به گفته صدراعظم یک «برنامه علمی ادغام» باید در آینده به  مشارکت و اتحاد در جامعه کمک کند. او گفت این برنامه فقط درباره ادغام پناهندگان نیست، بلکه درباره هم‌زیستی انسان‌ها در این کشور است. برنامه قبلی ادغام در سال ۲۰۱۲ تدوین شده و اکنون باید به‌روز شود.

همبستگی و زندگی با هم

پس نشست ادغام، یک کنفرانس خبری با حضور رسانه‌ها در دفتر مرکل برگزار شد. صدراعظم در این کنفرانس گفت که این فرم از نشست کم‌کم جا افتاده است. او گفت امروز موضوع بحث، همبستگی جامعه، ارزش‌های جامعه بود. مرکل گفت: «وقتی موضوع زندگی با همدیگر باشد، قبل از همه‌چیز باید درباره شانس‌های برابر برای همه حرف زد، این که وقتی اسم کسی متفاوت است، نباید فرصت متفاوتی با بقیه در جامعه داشته باشد، چه در بازار کار، چه در دسترسی به خدمات عمومی.» مرکل ادامه داد «نکته دوم این است که وقتی موضوع با هم زندگی کردن است، نباید کسی را نادیده بگیریم، چه افرادی که تازه به اینجا آمده‌اند و چه کسانی که سال‌هاست که در اینجا زندگی کرده‌اند.» مرکل گفت مسئله سوم احترام به همه آدم‌هاست. او با اشاره به اصل اول قانون اساسی آلمان گفت کرامت انسانی تعرض‌ناپذیر است.» به گفته مرکل حقوقی وجود دارند که قابل مذاکره نیستند و صرف‌نظر از محل تولد و نوع اقامت هستند. او گفت باید درباره این که مهاجران و افرادی با سابقه مهاجرت چه چیزی به جامعه ما ارائه می‌کنند هم حرف زد. مرکل همچنین گفت: «ما یک آلمانی گشوده به روی جهان و متنوع می‌خواهیم.»

برنامه ملی عملی ادغام

مرکل در کنار آنته ویدمن-مائوتس، مسئول امور ادغام دولت

مسئول امور ادغام در دولت فدرال، آنته ویدمن-مائوتس (Anette Widmann-Mauz)، از حزب دموکرات‌مسیحی (CDU) که مسئول برنامه‌ریزی و برگزاری نشست ادغام هم بود، در کنفرانس خبری بعد از نشست گفت برنامه ادغام امروز وارد فاز جدیدی شده است و ادامه داد «موضوع فقط ادغام پناهندگان نیست، بلکه همبستگی تمام انسان‌ها در کشور ما است.» او حرف‌هایش را در چند نکته خلاصه کرد. نکته اول ویدمن-مائوتس این بود که آلمان باید پروژه ادغام را حتی قبل از رسیدن مهاجران به آلمان شروع کند: «ما قبل از کلاس زبان و کلاس‌های ادغام، دوره‌های آموزشی و مشاوره‌ای در کشورهای زادگاه مهاجران لازم داریم. ما باید روشن کنیم که چه افرادی و چه‌طور اجازه آمدن به آلمان دارند.». خانم ویدمن-مائوتس اضافه کرد: « ما باید عمیق‌تر بشویم. ما باید قوانین و ارزش‌های اجتماعی و قانونی‌مان را منتقل کنیم. ما به کیفیت بیشتری نیاز داریم.»

او در ادامه به نقش مهاجران در پروژه ادغام پرداخت: «مهاجران باید پتانسیل‌های خود را به جامعه ما بیاورند. بسیاری از آن‌ها پنانسیل‌هایی دارند، ما باید به آن‌ها کمک کنیم. ما باید تلاش کنیم حداکثر افراد وارد آموزش‌ و بازار کار شوند.» ویدمن-مائوتس همچنین گفت: «ما بیشتر به این نیاز که همراه هم باشیم، به جای این که فقط کنار هم باشیم.»

او در آخرین نکته خود به موضوع همبستگی پرداخت: «ما باید همبستگی خودمان را بیشتر کنیم و به این طریق عوام‌فریبان را شکست دهیم. باید بدانیم که بیش از ۱۸ میلیون نفر با سابقه‌ای متفاوت در کشور ما زندگی می‌کنند.»

خانم ویدمن-مائوتس صحبت‌های خود را این‌طور به پایان برد: «اما همبستگی به معنی تنوع در شرکت‌ها است. آن‌ها باید تنوع را مشهودتر و ملموس‌تر کنند. باید نشان دهیم که موضوع این نیست که چه کسی اهل کجاست، بلکه موضوع این است که چه چیزی برای ارائه به ما دارد. در مسئله ادغام، بسیاری از کارها با موفقیت انجام شده‌اند. اما کارهای زیادی برای انجام دادن در برابر ماست.»

برنامه ملی عملی اقدام، برنامه برای همه مهاجران، اعم از پناهندگان و مهاجران از اتحادیه اروپا، نیروی کار و کسانی که مدت‌ زیادی است در آلمان زندگی می‌کنند است. به گفته مسئول امور ادغام دولت فدرال، این برنامه دربردارنده چالش‌های امروزه ادغام و همبستگی اجتماعی در آلمان خواهد بود. این برنامه پنج فاز دارد:

فاز ورود که در آن توقعات مهاجر باید مشخص شوند و او هدایت شود. فاز دوم که فاز اولیه ادغام نامیده شده، زمانی است که مهاجر جا می‌افتد و ارزش‌ها به او منتقل می‌شود. فاز سوم که تلفیق و ورود به جامعه نامیده شده، زمانی است که مشارکت اجتماعی برای مهاجر ممکن می‌شود، از او حمایت می‌شود و تقاضاهایی از او وجود دارد. در فاز چهارم تنوع باید شکل بگیرد و در عین حال وحدت حفظ شود. این فاز «با هم رشد کردن»‌ نام گرفته است. در فاز آخر همبستگی باید تقویت شود و آینده رقم بخورد. رئیس امور ادغام در دولت آلمان اسم این فاز را «همبستگی» گذاشته است.

آتامن: مهاجران، انسان‌هایی با تجربه‌های فراملیتی

فردا آتامن، مسئول انجمن‌های تازه‌آلمانی

در ادامه فردا آتامن (Ferda Ataman)، رئیس انجمن‌های تازه آلمانی (neue deutsche Organisationen)، درباره مهاجران صحبت کرد. او با تاکید بر این که مهاجران، زبان آلمانی یاد می‌گیرند و به قوانین احترام می‌گذارند، به موضوع وطن (Heimat) پرداخت که این روزها در فضای سیاسی و اجتماعی آلمان مدام مورد بحث قرار می‌گیرد. آتامن گفت: «سیاست‌مداران امروزه از وطن حرف می‌زنند، وقتی آن‌ها ‘کشور ما، ارزش‌های ما، فرهنگ ما’ می‌گویند. آن‌ها متاسفانه این کار را زیاد می‌کنند و ما را کنار می‌گذارند.» او از بحث وطن به عنوان ابزاری برای کنار گذاشتن مهاجران و مهاجرتباران یاد کرد. اما ادامه داد: «بحث درباره وطن همچنین یک فرصت است. این فرصت وقتی عملی خواهد شد که سیاست‌مداران آگاهانه بگویند آلمان وطن خیلی‌هاست، بگویند که ما مهاجران هم به آن تعلق داریم و این‌جا وطن ما هم هست.» او گفت بحث وطن فرصتی است برای این که همه به شکلی مثبت روی خودشان کار کنند. آتامن با اشاره به نقشی که مهاجران و مهاجرتباران در بحث وطن می‌توانند داشته باشند،‌ گفت: «ما انسان‌هایی با تجربه‌های فراملیتی می‌توانیم نقطه اوج این بحث باشیم. ما می‌توانیم پلی بین چیزهای قدیمی و چیزهای جدید باشیم. فقط باید با ما حرف بزنند و ما را درگیر مسائل کنند.»

غیاب زیهوفر: بحث اصلی

در ادامه خبرنگاران سوالات خود را از حاضران پرسیدند. او در پاسخ به سوالی، ابتدا اظهارات آتامن را رد کرد و گفت استفاده از کلمه وطن لزوما به معنی حذف مهاجران نیست. او ضمن دفاع از وزیر کشور خود که اسم وزارت کشور را به وزارت امور داخله و وطن تغییر داده، گفت وظیفه وزارت داخله فقط سروکله زدن با مسائل مادی مانند ساختمان‌سازی و تعداد خانه‌ها نیست، بلکه باید به سوال «چه چیزی ما را کنار هم نگاه می‌دارد» هم پاسخ دهد. مرکل ادامه داد به این ترتیب عبارت وطن «یک فرصت برای این است که با هم دیگر جامعه‌مان را بسازیم.»

هورست زیهوفر، وزیر کشور، یا به عبارت دقیق‌تر وزیر امور داخله و وطن، یک روز قبل از نشست ادغام، گفت در آن شرکت نخواهد کرد. این اولین بار است که یک وزیر کشور در نشست ادغام در دفتر صدراعظم شرکت نمی‌کند. دلیل انصراف زیهوفر، به گفته دفترش، حضور فردا آتامن در این نشست بود. آتامن قبلا در مقاله‌ای برداشت زیهوفر از کلمه وطن را به شدت مورد انتقاد قرار داده بود. زیهوفر دیروز گفت که نمی‌تواند در نشستی شرکت کند که یکی از حاضران آن برداشت او از وطن را با برداشت نازی‌ها مقایسه می‌کند. آتامن اتهام مقایسه زیهوفر با نازی‌ها را رد کرد.

مرکل هم به عدم حضور وزیر کشورش واکنش نشان داد. او ابتدا گفت که «مقاله شاید تحریک‌آمیز» آتامن بازتاب‌دهنده شیوه برداشت دولت ایالتی از وزارت وطن نیست. مرکل از پاسخ دادن به سوالی درباره عدم حضور زیهوفر دررفت و گفت: «تاسف‌آور است که آن مقاله به ظهور چنین احساساتی انجامیده است. اما به‌هرحال وزارت داخله در اینجا نماینده داشت.»

همچنین آتامن در ادامه گفت: «این که مدام بگوییم مهاجران باید به ارزش‌های ما احترام بگذارند، انگار که مهاجران خودشان هیچ ارزشی ندارند.» او تاکید کرد که یک‌سوم کودکان در آلمان امروز در خانواده مهاجر بزرگ می‌شوند.

امید رضایی
Photos: Omid Rezaee – Amal, Berlin