پانوراما

روز ولنتاین، بهانه‌ای برای دوست داشتن

سه شنبه ۱۳ فوریه ۲۰۱۸

 وقتی از کسی درباره روز ولنتاین می‌پرسی فکرهای گونوگونی درباره‌ات می‌کند. بعضی می‌گویند که غرب زده شده است و از فرهنگ و سنت افغانی فاصله گرفته، شماری آن‌را مترادف بی‌دینی و شرک می انگارند، برخی نوعی ترویج فحشا می‌دانند و اما کسانی هم هستند که این روز را دوست دارند و آن‌را گرامی می‌دارند. اما اصلا این روز چیست و چرا در جوامع سنتی حساسیت برانگیز است.

ولنتاین کی بود

ولنتاین یک کشیش رومی بود که در قرن سوم می‌زیست. امپراطور آن زمان روم به این نتیجه رسید که مردان مجرد در مقایسه با مردان متاهل سربازان بهتری هستند. او دستور داد که هیچ جوانی نمی‌تواند ازدواج کند. وقتی ولنتاین این موضوع را شنید، آن را بی انصافی خواند و به گونه‌ای پنهانی جوانان را به عقد همدیگر در می‌آورد. هنگامی که امپراطور از موضوع باخبر شد، حکم اعدام ولنتاین را صادر کرد. می‌گویند که ولنتاین قبل از اعدام به معشوقه‌اش نوشته بود با عنوان : “به ولنتاینم”

روز ولنتاین در افغانستان پس از شکست طالبان به جامعه افغانستان راه‌ باز کرد. حالا مغازه‌ها و دکان های بسیاری در کابل یکی دو هفته قبل از روز ولنتاین محصولاتی را که به این روز مربوط می‌شود، می‌فروشند. در جامعه افغاسنان روابط پسران و دختران جوان محدود است و به جز یک قشر محدود اکثریت جوانان نمی‌توانند تحفه های روز ولنتاین را آزادانه به دوست دختر و یا دوست پسرشان بدهند.

فواد ایوبی، دانشجوی رشته حقوق یکی از دانشگاه های خصوصی کابل است. او معتقد است که این روز بهانه‌ای است برای دوست داشتن و برای ابراز وجود کردن. به باور او در این روز می تواند فارغ از همه ناملایمات روزگار به کسی که دوستش دارد، بگوید: “دوستت دارم”. او می گوید که : «در جامعه ما مفتی های فراوانی وجود دارند و همه امور را به حلال وحرام ربط می دهند. وقتی خداوند بدترین و نابخشوده‌ترین گناه را قتل نفس می داند و مسلمانان را از آن برحذر نموده اما هنگامی که یک حمله انتحاری رخ می دهد و ده‌ها انسان بی‌گناه از جمله زن و کودک کشته می‌شوند، هیچ گاهی اکثریت ملاها به حرام یا ناروا بودن حملات انتحاری فتوا نمی‌دهند. اما اگر یک جوانی به بهانه روز ولنتاین عشقش را به کسی که دوستش می دارد ابراز کند، آن زمان این جوان مرتکب فعل حرام شده و از دایره دین یبرون شده است.»

ایمل پویا جوان افغان دیگریست که در رشته کپیوتر ساینس دریکی از دانشگاه‌های دولتی در کابل تحصیل می‌کند. او معتقد است به استثنای یک قشر محدود اکثریت جوانان افغان آنقدر درگیر سختی‌های روزگارند که اصلا روز ولنتاین در قاموس آنان هیچ معنی ندارد. به باور او ناامنی، فقر، بیکاری، اعتیاد، ناامیدی به آینده از مواردی‌اند که اکثریت بزرگی از جوانان افغان با آن دست به‌گریبانند. ایمل می‌گوید: « فارغ از حرام یا حلال بودن این روز اگر فرصتی می‌داشتم و یا اگر دوستی می‌داشتم به بهانه این روز حرف دلم را برایش می زدم و تحفه‌ای برایش می‌خریدم. ما حالا به این حرف ها عادت کردیم. جشن نوروز را به بهانه این‌که این روز آتش پرست‌هاست، حرام کردند. کنسرت ها را حرام کردند و اما چیزی که واقعا باید در این سرزمین حرام باشد مثل حملات انتحاری را محکوم نکردند.»

او می‌گوید که ولنتاین را فارغ از گرایش مذهبی اش به این خاطر دست دارد که زمینه به هم رسیدن دو دلداده و عاشق را فراهم می‌کند. به گفته او روز ولنتاین تنها می تواند دوست داشتن معنی داشته باشد و نه نفرت.

 متن: نورالله رحمانی

Photo: creative commons